Geleedpotigen

Vooral in het gehele dieren rijk zijn meer geleedpotigen. Dan alle overig dieren tezamen. Hoe wel er nog bovendien tal loze soorten ontdekt moeten worden. Zijn vooral momenteel al meer dan drie kwart miljoen soorten beschreven.

Geleedpotigen lichaam

De naam artropode betekent geleedpotig. Vooral het typische van deze stam fylum is dat hun lede maten. Maar ook het lichamen op gebouwd zijn uit segmenten. Net als bij de wormen. Die even eens een gesegmenteerd lichaam hebben. Terwijl de lichaam wand zacht en ook buigzaam is. Maar bij de artropoden bevat de buiten huid een substantie. Die chitine heet en ook hard maar ook water dicht is. Bij kreeften bijvoorbeeld is de buiten huid nog verhard door kalk zouten. Deze stijve huid vormt het skelet van de artropoden exoskelet.

Dit is precies het tegen over gestel de van het skelet van de gewervelde dieren. Die het aan de binnen kant hebben met de zachte weefsels aan de buiten zijde. Alle geleedpotigen moeten periodiek hun harde buiten huid verwisselen. Zo dat ze kunnen groeien. Maar ook zich ontwikkelen. Ook houdt deze huid water verlies van het lichaam tegen. Als volg verklaart dit waarom deze dieren zulke succesvolle landveroveraars waren.

Geleedpotigen structuur

geleedpotigen_sprnkhaan

In principe draagt elk lichaam segment een paar lede maten. Die ook bedekt zijn met een chitine laagje. Maar behalve op plaatsen waar ze aan het lichaam zijn bevestigd. En aan de geledingen. Hier is de huid dunner en buigzamer. Zo dat ze gemakkelijk bewogen kunnen worden. De lede maten zijn enorm variabel. Zo wel wat structuur als functie betreft. Zeker die aan de kop zijn vaak gespecialiseerd tot zintuiglijke organen of wel antennen.

De paren achter de antennen hebben de taak voedsel te pakken. Als gevolg te verwerken. Maar worden veel al kaken genoemd. De lede maten aan de romp fungeren als poten om mee te lopen. Maar ook wel te zwemmen of wel als vleugels om mee te vliegen.

Geleedpotigen de succesvolle miljoenen

Hoe belangrijk de plaats van de vertebraten in de dieren wereld is. De geleedpotigen nemen meer dan drie kwart van alle soorten voor hun rekening. Er zijn maar weinig fossiele geleedpotigen bekend. Maar hun resten blijven slechts zelden bewaard.

Kleine Artropoden

geleedpotigen artropoden

Even eens de kleine water bewonen de Artropoden. Zo als water vlooien en ook garnalen. Die vooral kunnen ademen door de lichaam wand. Terwijl andere speciale kieuwen hebben ontwikkeld. De op het land leven de soorten. Zo als bepaalde spinnen bijvoorbeeld. Die hebben boek longen. Die in feite gemodificeerde kieuwen zijn. Omdat in het bezit zijn van inwendige buisjes tracheeën. Die openingen aan de buiten kant hebben. Zo als de insecten. Vaak zijn er grote verschillen in lichaam bouw. Bijvoorbeeld de mannetjes en de vrouwtjes. Maar de paring resulteert gewoonlijk in de productie van dooier achtigen eitjes.

Klasse Arthropoda

geleedpotigen artropode

De Arthropoda worden verdeeld in vijf bepaalde klassen. Aller eerst de Onychophora klasse. Maar is een kleine primitieve groep. Inclusief peripatus Crustacea. Is vooral namelijk water dieren als water vlooien en ook eenden mossels en pissebedden. Maar ook de garnalen en steur krabben en ook de kreeften en krabben. De Myriapoda klasse van de miljoen en ook de duizend poten. De Arachnida klasse van de spinnen en schorpioenen en ook hooi wagens. En ook in de ze klasse de mijten en teken maar ook zee spinnen en degen krabben. En ten slotte de grootste groep is insecten. Waar toe alle insecten behoren.

Gesteelde eendemossel

De eendemossels zijn in zee leven de artropoden. Die vol komen verschillen van andere schaal dieren. Ze zijn volledig sedentair. Maar zitten aan de zee bodem bevestigd door middel van een lange steel. Sommige treft men alleen aan in diepe wateren. Met de cirri of veer vormingen poten vissen ze plankton deeltjes uit het water.

Complexiteit van de artropoden

geleedpotigen-artropode

De Arthropoden of wel geleedpotigen zijn de stam die het rijkst is aan soorten. Voor al uit het hele dieren rijk. Je mag zeggen dat drie dieren op vier arthropoden zijn. Het lichaam beslaat uit min of meer uitwendige segmenten. Die bijvoorbeeld elk een paar aan hangsels bezitten. Zo als antennen. Maar ook de poten of andere organen. De buitenste cel laag is door chitine verhard. Bij sommige groepen versterkt door calcium. Zo dat. althans op een gedeelte van hel lichaam. Een waarachtig pantser gevormd wordt. Deze starre lichaam bekleding heeft tot gevolg dat dan.

Allereerst aanhangsels en ook segmenten zich slechts kunnen bewegen door middel van geledingen. De soorten die in volwassen toe stand nog door groeien. Van huid moeten veranderen. Dus een of meer keren moeten vervellen.

Evolutie

De evolutieve complexiteit van de arthropoden is wonder baar. De ontwikkeling van de zin tuigen bereikt bij tal rijke insecten een uiterst hoog niveau. De oneindige diversiteit van de vormen even als de verovering
van alle mogelijke biotopen doel veronderstellen dat deze dieren uit een groot aan tal afstammingen zijn voort gekomen. Indien men uitzondering maakt voor de fossiele soorten. De Tribolita. Zijn de arthropoden in drie organisatie vormen te verdelen. De Chelicerata en ook Diantennata en Tracheala.

De chelcerata

Bij voorbeeld de tweedelig lichaam. Zo als het prosoma (of cefalolhorax) die de mond streek. In zes segmenten verenigt. En het opisthosoma die de rest van het lichaam. Met twaalf of minder segmenten heeft. Om vat de zes segmenten van het prosoma bezitten. Die achter elkaar in de volgende aanhangsels heeft. Een paar cheliceren. De kleine haken of wel klauwen. Die bij de voeding te dienen. Een paar pedipalpen (haaktasters) .

Dit zijn gewijzigde poten voor tasten of wel grijpen. En vier loop poten. Van wegen dit speciale bouw plan. Hebben de eheliceraten noch tang kaken noch antennes. De aanhangsels van de segmenten van het opisthosoma zijn. Hoe wel bijna niet zicht baar. Wel degelijk aanwezig en dienen voor vitale functies. Zo als de ademhaling. De voort planting van de dieren. Er beslaan drie klassen Cheliceraten. De Merossomala en Arachnida maar ook Pycnogonida.

Vlinders

De vlinders (Lepidoptera) vormen. Ongeveer 120.000 vlinder variëteiten zijn al beschreven. En voort durend worden nog nieuwe variëteiten ontdekt. Zeker neemt aan dat er tegenwoordig. Eveneens op aarde zo’n 200.000 vlinder soorten leven.